ئەڤین بارزانی
هێرشەکانی ئەم دواییەی ئەمەریکا و کوشتنی چەند سەرکردەیەکی تری گروپە چەکدارەکان لە عێراق دۆخێکی نوێی لێکەوتەوە، ئەمەریکا چیتر متمانەی بە محەمەد شیاع سودانی نەماوە وەک سەرۆک وەزیرانی عێراق، چونکە سودان کۆنتڕۆڵی بەسەر گروپە چەکدارەکاندا لەدەستداوە لە عێراق، باس لەوە کراوە کە ئەمریکا پێشتر چەندین جار تەحەمولی سودانی کردووە، ئەمەش ڕێگەی بە گروپە چەکدارەکانی حکومەتی عێراق داوە لەگەڵ گروپە نایاساییەکان بیانناسێنن، ڕێگرییان لێکردووە یان ڕێگری لە کارەکانیان کردووە بەرامبەر بە هێزە ئەمریکییەکان، هەرچەندە سودانی زۆر بەڵێنی بە ئەمریکا داوە، بەڵام نەیانتوانیوە ئەو هێزانە کۆنتڕۆڵ بکەت.، هەر بۆیە ئەمریکا پلانە نوێیەکەی دەستپێکرد و سەرکردەکانی ئەو گروپانەی کردە ئامانج.
لەڕاستیدا دۆخێکی نوێ هاتۆتە ئاراوە، ئەمریکا وەک جاران گرنگی بە سودان نادات، لەچوارچێوەی هەماهەنگی دا سودانی، هیچ دەسەلاتی نەماوە، چونکە سودان گیری خواردووە لەنێوان ئێران و ئەمریکا، ئەگەر بێت بە تەواوی بکەوێتە ژێر کاریگەری ئێران لەو کاتەدا، ئەمریکا لە دژی حکومەتەکەی کار دەکات، دۆلار کەمتر و کەمتر دەبێتەوە و لە ئەنجامدا حکومەتی سودان نامێنێت، وەک ستراتیژی نێوان ئەمریکا و ئێران، سودان خۆی لە هەندێک دوور خستەوە ململانێ بۆ ماوەیەک، بەڵام بەهۆی هێرشی گروپە چەکدارەکان بۆ سەر بنکە ئەمریکییەکان و هەروەها هێرشەکانی ئەم دواییەی ئەمریکا دژی ئەو گروپانە، ئەم هاوسەنگییە نەماوە، لە هەر کاتێکدا سەرۆک وەزیرانی عێراق کێشەیان هەیە و… نیگەران بوو لە پێگەی خۆی لە حکومەت.
حکومەتی عێراق ئەو بەڵێنانەی سوننە و کوردیان داوە جێبەجێ نەکردووە، کورد دەزانن سودان لە هەوڵی چارەسەرکردنی کێشەکاندایە، بەڵام ئەو هێزە پشتی پەردانەی کە لە عێراق کار دەکەن بۆ بەرژەوەندی ئێران هەمووی دادەنێن جۆرە بەربەستەکان لە بەرامبەر بەرنامەی سودانی دروست دکەن، ئەگەر ڕاستگۆ بین، دۆخی حکومەتی ئێستای عێراق بە باشی دەرناکەوێت.
لاوازبوون و گۆشەگیرکردنی سودانی کاریگەرییەکی زۆر خراپی دەبێت لەسەر ئایندەی عێراق، چونکە سودانی تا ڕادەیەکی دیاریکراو نەرمتر بوو دەیویست کێشەکانی عێراق چارەسەر بکات، بەڵام هێزە ئێرانییەکان چ سیاسی و چ سەربازییەکان دەیانەوێت عێراق لە… بە هەر شێوەیەک بێت لە ژێر کۆنترۆلی ئەوان دابێت، دادگای فیدرالیش ئێستا کەوتووە دەستی ئەو هێزانەی کە ل عێراق کار بۆ بەرژەوەندییەکانی ئێران دکەن. سودانیی زۆر باش دەیزانێت کە عێراق بە تەواوی بووەتە گۆڕەپانی ململانێی نێوان ئێران و ئەمریکا، هەربۆیە ئەرکی سودانی زۆر قورسە، هیچ کوتلەیەک لە پەرلەمانی عێراقدا سەر بە سودانی نییە، بۆیە لاوازبوونی سودانی کاریگەرییەکی زۆر خراپی لەسەر ئایندەی عێراق هەیە.
