رێبوار حەمەلاو شوانی
ئەگەر هەڵوەستەیە وردبینانە بکەین دەبینین کە ئەمڕۆ ناوچەکە و جیهان بە شێوەیەکی بەگشتی لەبەردەم شێوازی جۆراوجۆری قەیراندایە، لەسەر ئاستی تاک وکۆمەڵ. چوارچێوەی قەیرانەکان لە سنووری ناوخۆی و هەرێمی و نێودەوڵەتیدان هەرێمی کوردستان. وەک هەرێمێکی خۆبەڕێوەبەر لەسەر ئاستی جیهان وناوچەکە ناسراوە، جیاواز لە قەیرانە سرووشتییەکان زۆر جار کەوتۆتە بەر تەوژمی قەیرانە دەستکردەکان، بەتایبەت ئەو قەیرانانەی بەهۆی شوناسەوە ڕوبەروی دەبێتەوە.ئەوەی گرنگە بزانرێت چۆن ڕووبەڕوویان دەبیتەوە، ڕۆڵی سەرکردە و بڕیارە بەدەستی سیاسی و دەوڵەتداری چیە لە چارەسەرو ڕووبەڕوبونەوەی ئاستەنگ و کۆسپەکانی بەردەمیی.هەرێمی کوردستان لە سی و سێ ساڵ لە تەمەنی حوکمڕانی خۆیدا ڕووبەڕووی سەدان قەیرانی دەستکردو سروشتی بۆتەوە، بەڵام بەراورد بەقەیرانەکان و هەلومەرجی سیاسی ناوچەکەو دەوروبەری بەردەوام لە گەشەکردن بووە.
بەتایبەتی لەم چەند ساڵەی دواییدا کە قەوارەی کوردستان ڕووبەڕووی چەندین پیلانگێری و هێرش و گەمارۆی قورس چ لە سەر ئاستی نێوخۆیی و چ لە سەر ئاستی دەرەکیی بۆوە و بەتایبەتی کە حکوومەتی هەرێمی کوردستان کوردستان لە ماوەی زیاتر لە چوار ساڵی رابردوویدا ؛ سەرەڕای هەموو ئەو ئاستەنگ و کۆسپانەی کە لە پێش کاری دەوڵەتدار و حکوومەتداریی و پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری بۆ خەڵکی کوردستان لە تەواوی بوارەکاندا، چەند کارێکی زۆر گرنگی ئەنجامداون، کە وایانکردووە پێگەی حکوومەت بەهێزتر بێت، بۆ نموونە کاری زۆر رژدی ئەنجامداوە لە بواری چاکسازی و بە سیستماتیکردنی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە پێناو ئاسانکاری و خزمەتی بەرچاوی کوردستانیان بە بێ جیاوازی و رێکخستنەوەو دامەزراندنەوەی دەزگاو دامەزراوەکانی حکوومەتی کوردستان، ئەمەش وا دەکات کەوا گەشبین بین بەوەی لە داهاتووی نزیکدا دەبینە خاوەن حکومەتێکی سیستماتیک و تەکنۆکرات و مۆدێرن کە بە جیاوازی لەگەڵ کابینەکانی پێش خۆی نموویەکی بەرچاوە .
لەگەڵ هەر فشارێکی سیاسی و ئابووری کە ئامانجە روون و ئاشکرایە ، حکومەتی کوردستان زۆر لێهاتوووانە مامەڵەی لەگەڵ تەنگژەی ئابووری کردو توانی خۆی لەسەر پێ رابگرێت و قۆناخە سەختەکان دەرباز بکات ، سەرەڕای فشارو گەمارۆکانی عێراق و کەمی داهات و دابەزینی نرخی نەوت و بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا، توانی بە بەردەوامی مووچەی فەرمانبەران دابین بکات و، سەدان پرۆژەی گرنگیش ئەنجام بدات، دەتوانین بڵێین لەمەیاندا حکومەتی کوردستان پێش زۆر حکومەتی وڵاتانی ناوچەکە کەوت و بە پیادەکردنی سیاسەتێکی دروست رووبەڕووی قەیران و تەنگژەی ئابووری بۆوە.
هەروەها لە رووی دابینکردنی ئاسایش و ئارامی ؛ سەرەڕای هەڕەشەو دژایەتی و کاری تێکدەرانەی هەندێ لە وڵاتانی ناوچەکەو میلیشیا لە یاسا دەرچووەکانی عێراق و تیرۆریستانی داعش لە دژی خەڵکی کوردستان و ئەنجامدانی کاری تێکدەرانەو چەندین جار درۆنبارانکردن و موشەکبارانکردنی هەولێری پایتەخت و شەهید وبریندارکردنی خەڵکی سڤیڵی شارەکە، بەڵام حکوومەتی کوردستان توانی ئاسایش و ئاڕامی کوردستان بپارێزێت، بڕیاری حکوومەت لە بواری ئەمنیدا قەدەخەکردنی هەڵگرتنی چەکە لە لایەن کەسانی نابەرپرس، ئەمەش هەنگاوێکی گرنگە بۆ ئەوەی تاوانکاری لە کوردستاندا کەمتر بێتەوەو چەک تەنها لای حکوومەت بێت و دیاردەی چەکداری و بازرگانیکردن بە چەک بنبڕ بکرێت.
لە رووی پەیوەندییە سیاسی دیپلۆماسییەوە؛ حکومەتی کوردستان توانیوویەتی پەرە بە پەیوەندییەکانی لە گەڵ وڵاتانی جیهان و وڵاتانی عەرەبی بدات و بەرەو پێشەوەی ببات و بەشداری چەندان کۆنگرەو کۆنفرانسی نێودەوڵەتی کردووە، ئەو کۆنگرەو کۆنفرانسانەش وێستگەیەک بوون بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییەکان و دروستکردنی پەیوەندی نوێ لەگەڵ وەڵاتان و گەیاندن دۆزی کورد و بەدەستهێنانی پشتیوانی بۆ قەوارەی هەرێمی کوردستان لە گشت روویەکەوە ، سەرەڕای ئەمانە بە لەبەر چاوگرتنی بەرژەوەندییەکانی کوردستان توانیویەتی سیاسەتێکی گونجاوو ژیرانە بەرامبەر وڵاتانی دەوروبەر پیادە بکات. لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا ؛ حکومەتی کوردستان خزمەتێکی زۆری پێشکەشکردووە، ئەوەش ئەوەمان پێدەڵێت کەوا چاومان لە داهاتوویەکی گەشتر بێت، تێدایە کەوا بەڵێ داهاتوو باشترو گەشتر دەبێت.
ئەگەر بە ویژدانەوە بڕوانین لە هەڵسەنگاندنەکان، ڕۆڵی ڕێزدار مەسروور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی کوردستان لە ئیدارەدانی قەیرانەکان، بەتایبەتی لە ماوەی چەند ساڵەی حوکمڕانی کابینەی نۆیەمدا کاری لەسەر کردووەو لەجێگای خۆی بەکاری هێناون لە بە هەڵکردنی لەگەڵ قەیران یەکێکە سەخترین ئەو قۆناغە جیاوازانەی حوکمڕانی پێدا تێپەر دەبێت. لەهەمووی گرینگتر ئەوەیە چۆن وا بکەین لە هەوڵی کەمکردنەوەی لێکەوتەکانی قەیران ونەهێشتنی بدەیت وە ئەمەش تەنها لە ڕێگەی کارامەیی سیاسی و ئیداریەوە ئەنجام بە دەستەوە دەدات و ڕووبەڕووی چەندین قەیرانی سەختی سیاسی وئابووری وئیداری وکۆمەڵایەتی بوویەوە، بەڵام سیاسەت و ئیدارەدانی ڕێزدار مەسروور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان وایکردووە کە ئەم قەوارەیە لەسەر پێی خۆی بوەستێت جیا لەمەش لە هەنگاوەکانی بەرەو داهاتوویەکی پڕ ئاوەدانی و پێشکەوتن بەردەوامی خۆی دا بێت، نە مووشەک و نە درۆن و نە هیچ پیلانگێری و سیناریۆ و قەیرانێکی دەستکرد نەیتوانیووە و ناتوانێت پێش لە بەردەم هەنگاوەکانی پێشکەوتنی هەرێمی کوردستان بگرێت .
