مەهدی محەممەد – زاری كرمانجی :
دوێنێ ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو بە بۆنەی ڕۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە ژنان، ڕاپۆرتی كوشتن و ئەشكەنجەدان و زیندانیكردن و لەسێدارەدانی ئافرەتانی لە ماوەی ئەم ساڵەدا بڵاو كردەوە، لە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە 104 ژن لە ئێران كوژراون و 16 ی تریش لە سێدارە دراون، هەروەها 128 ژن لە بەندیخانەكان چاوەڕێ جێبەجێكردنی سزای لە سێدارەدان و بەندكردن و لێدانی قامچین، هاوكات لە سەرەتای ئەمساڵەوە نزیكەی 308 چالاكوانى ژن دەستبەسەر كراون.
ئەو 104 ژنەی كە لە ماوەی كەمتر لە 11 مانگ لە ئێران كوژراون، هەر وەكوو لە ڕاپۆرتی ڕێكخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو هاتووە 34 ژن بە پاساوی نامووس و شەرەف كە دەكاتە 32 % ی قوربانییەكان لەلایەن ئەندامانی بنەماڵەی خۆیان یان كەسانی نزیكیان كوژراون.
هاوكات لە سەرەتایی ئەمساڵەوە تا ئێستا نزیكەی ١٦ ژن لە بەندیخانەكانی ئێران لە سێدارە دراون، ٣ كەسیان بە تۆمەتی پەیوەندیدار بە مادەی هۆشبەر و ١١ ی تریان بە تۆمەتی كوشتنی بەئەنقەست لەلایەن دەزگای دادوەری كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە سزای سێدارەیان بەسەردا سەپێنرابوو.
لە ڕاپۆرتی مافی مرۆڤی هەنگاو ئەوەش هاتووە ١٢٧ ژنی چالاك لە ئێران لەلایەن دەزگای دادوەری كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە سزای بەندكرانیان بەسەردا سەپێنراوە، كە لە نێویاندا 19 ژنی چالاكی كورد و ٢١ ژنی بەهایی بوون، هەروەها ٢٨ ژن كە سزای بەندكران و قامچییان بەسەردا سەپاوە بە هۆی بەشداركردنیان بووە لە شۆڕشی ژن ژیان ئازادی.
بە گشتی لە ماوەی 10 مانگی ڕابردوو نزیكەی 308 چالاكوانی ژن لە سەرتاسەری ئێران دەستبەسەركراون، كە لە نێویاندا 89 كورد و 50 یان بەهایین ههن .
