گرنگی ئاشتی و تەبایی لە هەرێمی کوردستان

رێبوار حەمەلاو شوانی

مێژوو و خەسڵەت و کردەوەکانی پارتی و هەروەها گەلی کوردستانیش گەواهیدەری ئەو راستییەن کە پارتی دیموکراتی کوردستان هەر لە سەڕەتای دامەزراندنییەوە لە دەستی دەستی مستەفا بارزانی باوکی ڕۆحی نەتەوەیی کورد تا بە ئەمڕۆی سەرۆک مسعود بارزانییەوە ،ئامانج وستراتیژی سەڕەکی یەکخستن و تەبایی و ڕێزەکانی گەلی کورد بووە و هەمیشە بە زەرووەرەتی زانیووە و لە پێناویشدا باجەکەی هەرچەندە قورسیش بوو بێت ، بەکردار سەسەماندوێتی بە گوێدانە بەرژوەندییەکانی حزبی و شەخسی ، ئەو تەبایی و یەکدەنگییە لە هەموو قۆناغەکانی خەبات ڕەنگدانەوە و دەستکەوتی گرنگی بۆ گەلەکەمان بەدەستهێناوە هەر لە شۆڕشی مەزنی ئەیلوول تا شۆڕشی پێشکەوتنخوازی گوڵان و بەرەی کوردستانی و ئینجا دوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی ساڵی 1991 بارزانی وپارتی رۆڵی سەڕەکیی تێیدا بینیووە ، بەوەش توانی بەو تەبایی ویەکریزیییە لە نێوان هێزولایەنە کوردستانییەکان ئازادی و سەرکەوتنی گەورە بەدی بێت ، بەهەمان شێوە دوای راپەڕینیش بەردەوامبووە ، بۆ بەهێزکردنی ڕیزەکانی گەلی کورد ، سەڕەرای ناکۆکیی قوڵ وکێشە ، بەتایبەت ئەگەر هەڵوەستە لە سەر ڕێککەوتنی ستراتیژیی بکەین ، ئەوا بینیمان کە گەلی کورد ودۆزە رەواکەی سەرکەوتن وپێشکەوتنی گەورەی بەخۆوە بینی.
بەهەمان شێوە پارتی دیموکراتی کوردستان هەمیشە پێشەنگ بووە لە هەوڵی تەبایی و پێکەوە هەڵکردنی لەگەڵ هێزولایەنەکان بەتایبەت یەکێتیی داوە و پێی وابووە کە سەرکەوتن و دەستکەوتی گرنگ تەنها بەتەبایی نێوماڵی کوردستانیی دێتەدی ، چونکە مێژوو گەواهیدەرە دوژمنان ونەیارانی کورد هەمیشە لە دوای بۆشایی و کەڵێنێک دەگەڕێن بۆ ئەوەی دەرفەتێک بقۆزنەوە زیان لە دۆزی کورد و قەوارەکەی بگەێنن ، نموونەی رووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەری و سیاسەتی داگیرکردنەوەی قەوارەی هەرێمی کوردستان لەلایەن نەیارانی کوردەوە دیارترینە ، بەڵام پارتی و بارزانی بە سیاسەتی ژیرانەی ڕێگەی نەدا جارێکی تر گەلی کورد وهەرێمی کوردستان ژێر دەست ببێتەوە ، ئەوەش دیاربوو لە ئەنجامی ناتەبایی و نالۆژیکی و سادەیی بوو ، بۆیە گرنگە هەموو هێزولایەنە سیاسییەکان تەنها بیرلە بەرژوەندییە باڵاکانی گەل و نیشتیمان بکەنەوە .

ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەوەیە کە لە دوای کۆچی دوایی جەلال تالەبانی و کۆتایی هاتنی رێککەوتنی ستراتیژی ، رۆژ بەڕۆژ کەلێن و درزی گەورە پەیدابوو، کە پڕکردنەوەیان ئاسان نییە، لەبەرئەوە جارێکی تر ،لەگەڵ ئەوەشدا رووداو و پێشهاتی نوێی هاتنە ئاراوە ، ئەوەش وایکرد کە ئەرک و بەرپرسیاریەتی گەورە بکەوێتە ئەستۆی بارزانی و پارتییەوە ، بۆیە، ئەوەی بەلایی سەرکردایەتیی پارتییەوە گرنگ وەک خەسڵەت و نیشتیمانپەوەری و کوردپەوەری درێژکردنی دەستی ئاشتی و تەباییە ، بەتایبەت کە پارتی خوێندنەوەی وردبینانەی بۆ خەونی نەزۆکی وڵاتانی ناوچەکە هەیە کە چاویی چنۆکیان بڕیوە ئەوەی کە سوود لە ناتەبایی وناکۆکیی حزب ولایەکان وەربگرن لە پێناو زیانگەیاندن بە ئەزموون ویەکریزی گەلی کورد .
هەر ئەوەشە کە پارتی بە هەستکردن بە بەرپرسیارێتی ئەو رەوشە هەستیار و نالەبارەی کە هاتۆتە ئاراوە، هەوڵی تەبایی و یەکریزی ناوماڵی کورد و یەکخستنی هێز و تواناکانی گەلی دا، بۆ روبەڕوبوونەوەی گشت کێشە و مەترسییەکان و پاراستنی بەرژەوەندییە نەتەوەیی و نیشتمانییەکانمان و مانەوەی قەوارەی هەرێمی کوردستان، هەروەک چۆن لە رابردوودا رابەرایەتی یەکدەنگی کردووە، کاری بۆ چارەسەری ناکۆکییە بنچینەییەکانمان کردووە، چونکە بەردەوامبوونی زیانی گەورەی بە دۆزی رەوای گەلەکەمان دەگەێنێت. دیارە هەرکاتێک توانیمان لە ناوخۆماندا بەهێزبین، دەتوانین تاڕادەیەکی باش روبەڕووی مەترسییە دەرەکییەکان ببین، کەموکوڕییەکانمان لە هەموو روویەکەوە دەستنیشان بکەین و چارەسەریان بۆ بدۆزینەوە.
ئێمە پێویستمان بە پاراستنی ئاسایشی نیشتیمانی ونەتەوەیی و وڵاتەکەمانە، لە هەوڵی رووخێنەرانە و دستدرێژییەکانی دەوروبەرمان، کە رۆژانە بەبەرچاوی خۆمان و دۆستەکانمانەوە خاکمان بۆردومان دەکرێ و هاووڵاتیانمان شەهید دەکرێن.
کوردەواری پڕێتی لە ناکۆکی و ناتەبایی، پێویستی بە دانبەخۆداگرتن و قوربانیدانە، بۆیە پێویستە هەموان بەرپرسیارێتی لەئەستۆ بگرین و ماوە نەدەین ناکۆکییەکانمان قووڵتر ببنەوە، تا بتوانین هەرێمەکەمان کە بە خوێن بەدەستهاتووە، لە رەوشە قورسەکان پارێزراوبێت، ئەمەش تەنها بە ئاشتەوایی نێوان لایەنە سیاسییەکان. بەدیدێت. بۆیە، پێویستیان بە هەوڵی دەستوبردە و دەبێت گشت تواناکان یەکبخەین، بۆئەوەی بتوانین کەشێکی ناوخۆیی توندوتۆڵ دروستبکەین، پێویستە چۆن تێڕوانینمان بۆ سیاسەت بریتییە لە هونەری رێکخستنی کۆمەڵگە، بەم جۆرەش نەبێت، چەمکی لێبوردن و هیچ چوارچێوەیەکی گشتی دیموکراسی بۆ یەکڕیزیی نیشتمانی راستەقینە نایەتەدی، ئەوکاتەش دەتوانین رێ لە مەترسییە دەرەکییەکان بگرین، چونکە پێویستمان بە گیانی یەکگرتوویی هەیە لەبەرئەوەی سەرکەوتن و شکستمان پێکەوەیە، نابێت دەرفەت بدەین نەیارەکانما کەلێن و ناکۆکی لەنێوانماندا دروست بکات، بەتایبەتی کە ئێستا دەبینین تێڕوانینی شۆڤێنیستانە لە هەندێک لایەن بەغدا سەریهەڵداوەتەوە بۆیە نابێت چتیر بەرژوەندی شەخسی و حزبی پێش بەژەوەندییە باڵاکانی گەل و نیشتیمانەکەمان بکەین و هەنگاوەکانی سەرۆک بارزانی و پارتی ، کە لەپێناوی یەکڕیزیدا هەنگاوی گرنگی ناوە بۆ ئێستا و دواڕۆژی هەرێمی کوردستان.