رێبوار حەمەلاو شوانی
مێژوو و هەلسووكەوتەكانی ئێران لە ماوەی زیاتر لە چوار دەیەی رابردوو سەلمێنەری ئەو راستییەن كە ،سەقامگیریی سیاسی و ئارامیی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست بە هیچ جۆرێك بە قازانج و لە ئاراستەی بەرژەوەندییەكانی ئێراندا نییە و بگرە لە كوێ ئاشتی هەبێت، دەسەڵاتدارانی تاران بە ڕێگای پاشكۆ و میلیشیا چەكدارەكانی خۆی بە ئامانجی دەگرێ و هاوبەشەكانی هەر وەك پیشەی هەمیشەییان بۆ تێكدانی ڕێك دەخات و لە گیانی خەڵكیان بەر دەدات، بۆ ئەوەی زیاتر دەسەڵاتی خۆیان بەسەر هەرێمەكەدا فەرز بكەن و لەو بارەوە ئەوە بڵێن وڵاتانی عەرەبی لاواز و بێ دەسەڵاتن و توانای ئەوەیان نییە پشتی فەلەستینییەكان بگرن.
بە تایبەت ئەگەر هەڵوەستە لە سەر گرژییەكانی ئەم دواییەی ناوچەكە بەتایبەت لە نێوان ئیسرائیل و گروپەكانی سەر بەئێران هەر لە فەلەستینەوە تا لوبنان و سووریا و عێراق و یەمەن و بەحرین و سعودیە، ڕژێمی ئێران سەری مارەكە بووە و هەمیشە رۆَڵی تێكدەرانە و هاندەرانەی بینووە و هۆكاری شەڕانگێزی و كوشتن و برینی خەڵك و تێكچوونی ئاشتی و ئارامی و ئاوارەكردنی خەڵك بۆ جارێكی دیكە؛ لە كاتێكدا كە ماوەیەكی زۆر بوو ئەو دوو نەتەوەییە بێ كێشە و ئاڵۆزی ژیانی خۆیان بەسەر دەبرد و برایەتی و هاوكاری بەتەواوی گەشەی كردبوو و هەستی دوژمنایەتی و ڕق لێك بوونەوە تا ڕادەیەكی باش لە نێوان جوولەكە و فەلەستینەكاندا لە كزیی دابوو.
ئێران پێیوایە ، بە هەلگیرساندنی جەنگ و درێژە كێشانی دەتوانێت ، دیدگا و بیروڕای كۆمەڵگای نێودەوڵەتی سەبارەت بە ڕووداوە سیاسی و كۆمەڵایەتییە ناوخۆییەكانی و قەیرانە سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتییەكان كە بەرۆكی گەلانی وڵاتیان گرتووە، بەلاڕیدا بەرێت و ئەو پەیامەش بە ئەمەریكا و هاوبەشەكانی بدات كە هەركەس و وڵاتێك هێرش بكاتە سەر بەرژەوەندی و فراوانخوازیی تاران، بە دەردی ئیسرائیلیان دەبەن و بەتەواوی شكۆیان دەشكێنن.بەڵام نەیزانی كە ئاژاوەگێری ئەمجارەی ئێران و هەلگیرساندنی ئەو ئاگرە تاج و تەختی دەسەڵاتدارانی تاران ئاگر تێبەڕدەدات .
روون و ئاشكرایە ، رووداوەكانی 7ی ئۆكتۆبەری 2023 دەستوەردانی ڕاستەوخۆیی ئێران بوو قوڵكردنەوەی ناكۆكیی و دوژمنایەتی ئیسرائیل و فەلەستین و لەلایەك هەڵوەشاندنەوەی ئەو رێككەوتننامە ئاشتیانەی وڵاتانی عەرەبی و ئیسرائیل ،لە كەس شاراوە نییە كە تاران لە پشتی ئەو هێرشە گەورەی سەر ئیسرائیل بووە و بەرپرسە سیاسی و میلیشاكانی حەماسیش ، بە ئاشكرا و ڕوونی لە سەرەتای ڕووداوەكاندا، ستایشی تارانیان كرد لەهەمبەر ئەو هاوكاری و یارمەتییەی پێ گەیاندوون.بەڵام بینیمان دوای ئەوەی ئیدانە و سەركۆنەی توندی تاران لەو پەیوەندییەدا كرا، بەرپرسانی سیاسی و سەربازیی ئێران كە زانییان مەترسییان لەسەر دروست دەبێت، تۆنی ڕاگەیاندن و لێدوانەكانیان گۆڕی و لەو پەیوەدنییەدا ئامۆژگارییان بە حەماس دا كە نابێت بە ئاشكرا باسی هاوكاری و پشتیوانیی تاران بكرێ و هەر لەبەر ئەوەی بەرپرسانی حەماس لە دوادیدار و لێدوانیاندا، ئێرانیان لە دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ بێبەری كرد و بە جۆرێك هەوڵیان دا پینەی بكەن، كە بۆیان نەكرا، لە كاتێكدا لە یەكەم ڕۆژی هێرشەكەدا بەڕوونی ستایش و ڕۆڵ و هاوكاریی تارانیان بەرز نرخاند.دیارە تازە كار لەوەی ترازاوە و دونیا بەگشتی ئەوە دەزانێت كە ئێران لە پشتی ئەو هێرشەیە و پێی لەنێو ئەو تاوانە دڕندانەیەدا ناشاردرێتەوە و قسە و لێدوانی ئێستای حەماس هیچ لە نێوەڕۆكی بابەتەكە ناگۆڕێت.ئاشكرایە، كە ئیسرائیل ئیدی رێگەی نادات حەماس لە كەرتی غەززە بمێنێتەوە ، بۆیە، ئیتر ئەو سەردەمە بە سەرچووە كە ، ئێران بتوانێت گەلانی ناوچەكە بەناوی دین وشەڕی جوولە فریوو بدات لە دونیای عەرەبدا زۆر بە باشی لەوەی تێگەیشتوون كە هەوڵەكانی ئێران لە بەرژەوەندییاندا نییە و بە دوای ڕێگا و بژاردەی ترەوەن كە لە دەرەوەی كەڵاوەكێشیەكانی تاران بێت و خۆیان لەو كێشەیە ڕزگار بكەن و پەیوەندییەكانییان لەپێناوی ئاشتی بەكار بێنن.
هەر بۆیە بە تێشكاندنی ڕۆڵی گەورەی ئێران تەواو دەبێ و ئیدی ئەوكات ئەو ڕاستییە دەسەلمێت كە ئێران ئەو توانا و بوێریەی نییە ڕاستەخۆ بچێتە شەڕی ئیسرائیل، لەبەر ئەوەی وڵاتانی رۆژئاوا و بەتایبەت ئەمەریكا دەمێكە زۆریان لە ئێران لە دڵیدا ڕاگرتووە و چاوەڕوانی دەرفەتی گونجاو دەكەن كە بە دەردی دیكتاتۆرەكانی دیكەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستی بەرن و هەنگاوەكانیش چوونەتە بواری جێبەجێكردنەوە.
