ئایا ئۆپۆزسیۆن لەکوردستان بۆ چ ئامانجێک کار دەکات ؟

نازم شێخانی

ئۆپۆزسیۆن ووشەیەکی کۆنە بۆ سەدەی هەژدەهەم دەگەڕێتەوە و یەکەم ئۆپۆزسیۆنی سیاسی لەوڵاتانی خۆر ئاوا سەری هەڵداوە بەتایبەت لەوڵاتی بەریتانیا ، زاراوەیەکی فەڕەنسیە بەمانایی دژایەتی کردن یاخود بەر هەڵستکاری دێت ، لەمانا بەر بڵاویەکەی بریتیە لەهەوڵ و کۆششی سەندیکا و رێکخراوەکان و حزب بۆ گەیشتن بە ئامانجی دیاری کراو ، جا ئەو ئامانجە رزگار کردنی نەتەوەیەکە لەژێر دەسەڵاتە داگیر کەرەکان ، یاخود جێبەجێکردنی بنەماکانی دیموکراسی بێت.
مێژوی ئۆپۆزسیۆن لەوڵاتی عەرەبی کۆن نیە و نوێیە ، چونکە عەرەب دەوڵەتی نەدەناسی جگە لە ئیسلام، بۆ ئەو گۆڕانکاریانەی کە لە پێکهاتەی کۆمەڵگادا ڕوویدا وە چەمکی براییەتی و ئیمان بوە ، لە بەرامبەریاندا خێڵ دەرکەوت نەک ئۆپۆزسیۆن ، هەروەک محمد عابد الجابری لە کتێبی “عەقڵی سیاسی عەرەبی ڕوونی دەکاتەوە کە بنەمای دژایەتی بانگەوازەکەی پێغەمبەر محەمەد درودی خوای لێبێت عەشایەری بووە، لە چوارچێوەی ململانێی شەرەف و سەروەری بوە، لە نێوان خێڵەکانی قوڕەیشدا نەک ئۆپۆزسیۆن .
ئۆپۆزسیۆن تەنیا لەسەر ئاستی سیاسی نیە بەڵکو لەسەر ئاستی تاک و کۆمەڵگەش درووست دەبێت ، ئۆپۆزسیۆن لەڕووی سیاسیەوە بۆ ڕزگار بوونی گەل و نەتەوەیە لەژێر دەسەڵاتی دارگیرکەر، یاخود روخانی ڕژمێکی دیکتاتۆریە ، ئەگەر چاوێک لاپەڕەکانی مێژودا بخشێنیتەوە دەبینیت ئۆپۆزسیۆن ڕۆڵێکی کاریگەری هەبووە بۆ ڕزگار کردنی نەوەتەوەکان لەژێر دە ستی ڕژێمە یەک لەدوایەکان.
لەڕووی دیموکراسی ئۆپۆزسیۆن بۆ بەهێز کزدنی دەوڵەتە و ئامانجی نیشان دانی دەوڵەتێکی بەهێزە لەڕووی سیاسی و ئابوریە و کەتیادا هەڵدەستێت بە پێشکەش کردنی پڕۆژەی نوێ بەحکومەت و بەر هەڵستکاری کردنی حکومەت بەشێوازێکی مەدەنیانە ، تیادا ئامانجی ڕوخاندنی دەوڵەت و حکومڕانی نیە ، بەڵکو ئامانجی فەراهەم کردنی دەسەڵاتێکی دیموکراسیە کەگەل زۆرترین دەنگی هەبێت و ڕۆلێکی کارای هەبێ لەدروست کردنی حکومەتدا .
کەواتە ئۆپۆزسیۆنی ڕاستەقینە لە قۆناغەکانی حکومڕانیدا دەردەکەوێت و ئامانجی رزگار کردنی گەل لەژێر دەستەیی و پێشکەش کردنی حکومڕانێکی ڕەشیدە لەوڵات دا ، کاتێک لە کوردستان وورد دەبینەوە ، بەسێ قۆناغ ئۆپۆزسیۆن هەبوە ، لەقۆناغی یەکەم شۆڕشی عەبدالسلام بارزانی و شۆڕشی شێخ محمود و شۆڕشی ئیبراهیم خانی دەلۆ کەهەریەکەو بەشێوازێکی جیاواز وەک ئۆپۆزسیۆن دژایەتی دەسەڵاتی کردوە بۆ رزگار کردنی گەلی کورد ، وە قۆناغی دووەم شۆڕشە یەک لەدوا یەکەکانی گەلی کوردستان، کە پارتی دیموکراتی کوردستان سەرکردایەتی ئۆپۆزسیۆنێکی ڕاستەقینەی کردوە، چ لە قۆناغی چەکداری و چ لەقۆناغی ئۆپۆزسیۆنی عێراقی ، ئامانج تیادا ڕزگار کردنی گەلی کورد لەژێر دەسەڵاتی ڕژێمە یەک لەدوایەکەکانی عێراق ، بەڵام لەدوای ڕاپەڕین و دروست بوونی حکومەتی هەرێم بەدیاری کراوی دوای ڕوخانی ڕژێمی بەعس لە ساڵی (2009 ) جۆرە ئۆپۆزسیۆنێک لەدایک بوو هیچ کاتێک ئامانج تیادا بەهێز کردنی حکومەتی هەرێم نەبووە ، بەڵکو هەموو هەوڵێکی بۆ لاواز کردن و نەمانی قەوارەی هەرێم بووە ، دژی حکومەتی هەرێم وەستاوەتەوە ، ئۆپۆزسیۆنی کوردی لەم سەردەمەی ئێستادا لە بازرگانێک دەچێت کەتیادا تەنها ئامانجی بەدەست هێنانی مادەیە، یاخود بۆ دەوڵەمەند کردنی چەند کەسێکە ، ئەگەر سەرنج بدەین ئۆپۆزسیۆن لەکوردستان هێندەی کاری بۆ لاواز کردنی هەریم کردوە، هێندەش کاری بۆ دەوڵەمەند کردنی چەندین کەس کردووە ، بۆ نمونە حزبی ئۆپۆزسیۆن لەکوردستان خۆی ناساندوە ، لەئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق نەیتوانیوە ببێتە پارێزەری مافە ڕەواکانی گەلی کورد ، بەڵکو نەشیتوانیوە پارێزگاری لە یەک ریزی لیستەکەی خۆشی بکا، زۆرترین جار هەڵوەشاندنەوەی لیستەی ئەو حزبانە بینراوە کە لەکوردستان وەک ئۆپۆزسیۆن خۆیان نمایش کردوە و پەرلەمانتاراکانیان واز لەحزبەکانیان دەهێنن خەریکی بازرگانی کردن و بەدوای خۆشگوزەرانی ژیانی تاکە کەسیان دەگەڕێن ، هەربۆیە نەیان توانیوە ڕۆلێکی ئەرێنی بگێڕن و شان بەشانی حزبە شۆڤینیە عێراقیەکان کاریان کردوە بۆ لاواز کردنی پێگەی هەرێمی کوردستان .
ئەوەی لەسەر کۆمەڵگایی کوردی پێویستە هۆشیار بێتەوە و بازرگان و ئۆپۆزسیۆن لێک جیا بکاتەوە ، چونکە ئەو حزبانەی لەکوردستان بەنێوی ئۆپۆزسیۆن کاردەکەن لەبازرگانێکی ڕاستەقینە دەچێت و ئامانجیان بەدیهێنانی مافەڕەواکانی گەلی کورد و خۆشگوزەرانی بۆ کۆمەڵگایی کوردی نیە، ئەگەرچی لەدروشمەکانیان وا خۆیان نیشان دەدەن ، بەڵام بەکردەوە سەلماندویانە هیچیان ئەو حزبە نین کە بتوانن ڕۆلێکی کاریگەریان هەبێت بۆ دیهێنانی خەونی هەزاران ساڵەی گەلی کورد،ئەمەش بۆ دەنگدەری کورد ڕوون بۆتەوەسزایی ئەم حزبانەی داوە کەدژایەتی حکومەتی هەرێمیان کردوە ، بەڵام پێویستە هۆشیارانە تر مامەڵە لەگەڵ ئەو حزبانە بکرێت ، چونکە ئامانجی ڕاستەقینەی ئەو حزبانەی بەنێوی ئۆپۆزسیۆن خۆیان نمایش کردوە، ڕوخانی حکومەتی کوردی بوە و گەڕانەوەی کۆمەڵگایی کوردیە بۆ ژێر دەسەڵاتی ڕژێمە شۆڤینیەکان ، نەک درووست بوونی دەوڵەتی کوردی، نەخێری ئۆپۆزسیۆن بۆ رێفراندۆمە مێژوویەکەی گەلی کورد باشترین گەواهین چونکە لە هیچ شوێنێکی دونیادا گەلێک داوای سەربەخۆیی بکات حزب بەنێوی ئۆپۆزسیۆن داوای مانەوەی گەلەکەی بکات لەژێر دەستی بێگانە ، ریفراندۆمە مێژویەکەی گەلی کورد باشترین شاهێدە لەسەر بازرگانی کردنی ئەو حزبانەی کە بەنێوی ئۆپۆزسیۆن کاردەکەن