چۆن دوای كیتۆ دایت بە لاوازی بمێنیتەوە

د. كامەران رەسول، پسپۆڕی زانستی خۆراك

كیتۆ دایت ئێستا یەكێكە لە هەرە سیستمە خۆراكییە باوەكان بۆ دابەزاندنی كێش، چارەسەری قەڵەوی و كۆمەڵێك كێشەی تەندروستی بەكاردێت، بەڵام هاوشێوەی هەموو رێجیمەكانی تر گەورەترین گرفت لەبەردەم كیتۆخوازان ئەوەیە دوای دابەزاندنی كێش چۆن دەتوانن خۆیان بپارێزن لە قەڵەوبوونەوە دوای وازهێنان لێی، ئاشكرایە دوای ماوەیەك لە هەموو رێجیمەكان كۆمەڵێك هۆكار هەیە وا لە مرۆڤەكان دەكات واز لەو سیستمە خۆراكییە بهێنن، گرنگترینیان بێزار بوونە لە هەمان جۆری خۆراك و دووبارە بوونەوەیان و بەردەست نەبوونیان لە هەموو شوێنێك.
د. كامەران رەسول، پسپۆڕی زانستی خۆراك، دەڵێت” تا ئێستا روون نییە تا ماوەی چەند مرۆڤ دەتوانێت بەردەوام بێت لەسەر كیتۆ دایت بە تەندروست، بێ ئەگەری سەرهەڵدانی كێشەی تەندروستی و ماكی ترسناك لە داهاتووی دوور دا، بەڵام زۆربەی پسپۆڕان كۆكن لەسەر ئەوەی كیتۆ دایت باشترە لانی كەم بۆ ماوەی شەش مانگ پەیڕەو بكرێت بۆ بە دەستهێنانی كێشی نموونەیی و وازهێنان لێی یا بەردەوامبوون لە سەر بە گوێرەی بارودۆخی تەندروستی، تەمەن، رەگەز و باری ئابووری ئەو كەسە بە راوێژ لەگەڵ پزیشكی پسپۆڕ دیاری دەكرێت .
ئەم پزیشكە ئاماژە بە چەند خاڵێك دەكات بۆ ئەو كەسانەی رێجیمی كیتۆدایت دەكەن و دوای وازهێنان دووبارە كێشییان زیاد نەبێتەوە، لەوانەش:
-نەخواردنی شیرینی، شەكری سپی و خواردنەوە گازی و وزەبەخش.
-خواردنی بڕێكی باش لە ماددە پڕۆتینەكان وەك گۆشتی سوور، سینگی مریشك، ماسی، پاقلەمەنیەكان، هێلكە، شیر و شیرەمەنی .
-نەخواردنی برنجی سپی و ئاردی سپی، ئەو كەسە باشتر وایە رۆژانە یەك نان یان سەموونی جۆ، شۆڤان یاخود ئاردی بۆر، هەفتەی جارێك تا دوو جار 8 بۆ 12 كەوچك برنجی كوردی، قاوەیی، زەرد یان بۆر بە سادەیی بخوات كە بە زەیتی زەیتوون و كەتان لێنرا بێت .
-رۆژانە دوو بۆ سێ جار سەوزە بخوات، بەتایبەت سەوزە گەڵا تۆخەكان وەك سپێناخ و بڕۆكلی .
-یەك بۆ دوو پیاڵە چەرەزی وەك بادام، كاژۆ و فستق لە نێوان ژەمەكان بخوات.
-خواردنی دوو بۆ سێ كووپ میوەی تازە، فرێش و كەم كالۆری وەك میوە وەرزییە خۆماڵیەكان و بلوبێری و ئاڤۆكادۆ .
-بەكارهێنانی زەیتی زەیتوون و كەتانی كوالیتی باش.
-خواردنەوەی بڕی پێویستی ئاو لە نێوان ژەمەكان و دوو پەرداخ ئاو پێش هەموو ژەمێك .
-خواردن لە قاپی بچووك و دوور كەوتنەوە لە زۆر خۆری .
-رۆژانە وەرزشكردن بۆ ماوەی یەك كاتژمێر، 7 بۆ 9 كاتژمێریش شەوانە خەوتن و دوور كەوتنەوە لە شەونخوونی.
-بەكارهێنانی بەهاراتی وەك زەنجەبیل، زەردەچەوە، بیبەری توند، سركەی سێو و كەمكردنەوەی بڕێك خوێ لە چێشت دا .
-هەوڵبدە خواردنەكانت كێتۆی بن لەگەڵ هەوڵدان بۆ پەیڕەوكردنی رۆژووی پچڕپچڕی زانستی هەفتەی یەك بۆ دوو ڕۆژ .
-خواردنەوەی قاوەی سەوز و چای سەوز لەبری قاوە و چای رەش.