ئەندام پەرلەمانێك ” كەسانێك ئەو گۆڕانكارییانەی دژی هەرێم لە پشكی بودجەی كوردستانیان كردووە وەك دەستكەوت بە خەڵكی دەیفرۆشنەوە
راپۆرت-زاری كرمانجی
پەرلەمانتاران و مامۆستایانی زانكۆ لە راپۆرتێكی زاری كرمانجی ئەو گۆڕانكارییانەی لەلایەن كەسانێكەوە لە چەند بڕگەیەكی بوودجەی پشكی كوردستان كراون، بە پێشێلكاری روونی دەستووری و ماف و دەسكەوتە یاساكانی كوردستان دەیزانن.
لەمبارەوە د. مەهدی ئەمین ستوونی، بۆ زاری كرمانجی دەڵێت ” لە دوای دەستبەكاربوونی حكوومەتی محەممەد شیاع سودانی بە پێی هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت تا ساتێكی بەرچاو سەقامگیری سیاسی بە خوویەوە بینی, كە لە دەستپێكەوە هەندێك هەنگاوی باش بهاوێژێت بۆ سەقامگیری عێراق, كە بووە جێگای ڕەزامەندی زۆربەی لایەنە سیاسییەكانی بەشدار لەو هاوپەیمانە, كورد بەتایبەتیش پارتی زۆر خۆشحاڵ بوو بەو هەنگاوانە و سەرۆك مسعود بارزانی لە زۆر بۆنەدا پشتگیری خۆی دەربڕی بۆ سودانی هەنگاوەكانی. بەڵام بەداخەوە لە 25ی ئەو مانگە هەندێك لە پەرلەمانتاری شیعە لەگەڵ هەندێك لە پەرلەمانتارانی كورد لە لیژنەی دارایی هەنگاوێكی نابەرپرسانەیان ئەنجامدا، بۆ ئەوەی ئەوەی سەقامگیری لەعێراق تێ دەپەڕێت بكەوێتە ژێر مەترسی و بگەڕێنەوە بۆ خاڵی سفر”.
گووتیشی ” ئەگەر باسی مەترسییەكانی پەسەندكردنی مادەكانی 13 و 14 بكەین، لە سەر هەرێمی كوردستان و قەوارەكەی، بۆمان دەردەكەوێت بەڕاستی ئەوە وەك كوودەتایەكی سپی لە سەر قەوارەی هەرێمی كوردستان. ئەوەی لە 25ی ئەو مانگە لە لیژنەی دارای ڕوویدا كوودەتای سپی بوو لە سەر هەرێمی كوردستان و گوڕانكاری زۆر لە بڕگەكانی كراوە بەتایبەتی لە مادەی 13 و14 و بەهیچ شێوەیەكی نابێت بەم شێوەیە لە پەرلەمان تێ بپەڕێت، چونكە زۆر لەو بڕگانە نا دەستوورین و وەك پارێزگایەك هەڵسوكەوت لەگەڵ هەرێمی كوردستان دەكات، بۆیە پێویستە بگڕینەوە بۆ دەقی پرۆژەی كە لە حكوومەتی محەممەد شیاع سودانی هاتووە و ڕێككەوتنی سیاسی لەسەر كرایە لە نێوان حكومەتی هەرێم و حكومەتی فیدراڵی.
سارا چاوشلی ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لە پێكهاتەی توركمان بە زاری كرمانجی گووت ” ئەو گۆڕانكارییەی بەشێك لە ئەندامانی لێژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق لە پشكی بوددجەی هەرێمی كوردستان كردیان، هەڵەیەكی گەورەیە و گێڕانەوەی كێشەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و عێراقە بۆ خاڵی سەرەتا. هەمووان دەزانین سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان مەسرور بارزانی لەگەڵ دەستبەكاربوونی هەموو هەوڵێكی دا بۆ كۆتاییپێهێنانی كێشەكان و رێككەوتن. خۆشبەختانە تواندرا هەولێر بەغدا لەسەر كۆمەلێك پرس رێك بكەون. لە بارەی هەناردەكردنی نەوت رێككەوتنێك بێتە دی، كە لە بەرژەوەندەیی خەڵكی كوردستان و هەموو عێراق دابێت”.
گووتیشی ” بەداخەوە هەندێك لایەن ئەو گۆڕانكارییانەی لە پشكی بودجەی كوردستانیان كردووە وەك دەستكەوت بە خەڵكی دەفرۆشنەوە، دەیانەوێت بەو لێدوانە هەڵانە، خەڵكی كوردستان چەواشە بكەن، بەداخەوە هەموو ئەوەی دەیڵێن پێچەوانەی راستییە. ئەو گۆڕانكارییانەی لە بڕگەكانی ١١،١٢ و ١٣ی پشكی كوردستان كراون، پێشێلكاری روونی دەستوورین و ماف و دەسكەوت یاساكانی كوردستان پێشێل دەكەن، بە ئاشكرا دەیانەوێت لەو رێگایەوە پێشێلی دەسەڵاتە دەستوورییەكانی كوردستان بكەن.
سیپان شێروانی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، لە فڕاكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان، بە زاری كرمانجی راگەیاند” پەسندكردنی پڕۆژە یاسایی بوددجە، بەشێوەیەكی رێك بەردەوام بوو بەڵام كەسانێكی كۆنە بەعسی لە عێراق چ لە ناو پەرلەمان یان لە دەرەوەی پەرلەمان، خەریك بوون كێشەو گرفت لەبەردەمی درووست بكەن و بە پلانێكی پێشوەختە، كاری لەسەركراو و بە ئامانج، كۆمەڵە بڕگەیەكیان ئامادە كردووە بە بەدیلی ئەم رێككەوتنە كە زۆر بە ئاشكرای دیارە ئامانجیان لەناوبردنی هەرێمی كوردستانە ئەو نووسراوەی كە كرددویانە بە بەدیل و لە لیژنەی دارایی پەسندكراوە تەواوی بڕگەكان دژی هەرێمی كوردستانن، تەنها یەك بڕگەی تێدایە كە 10% گەڕانەوەی مووچەی پاشەكەوتكراوی فەرمانبەرانی هەرێمە، ئەمەش دژی ئێمەیە چونكە لە راستیدا بەپێی لێكدانەوەكان ئەگەر ورد بینەوە ئەم پاشەكەوتە كە حكوومەتی هەرێم كردوویەتی هۆكارەكی لە عێراقە و دەبێ حكوومەتی عێراق پاشەكەوتەكە بداتەوە، نەك لەسەر پشكی هەرێمی كوردستان ئەویش كە بە رێژەیەكی كەم پاشەكەوتی مووچەكە بدرێنەوە، چەندین ساڵە كار دەكەین بۆ ئەوەی مووچەی پاشەكەوتكراوی فەرمانبەران و تەواوی ئەو قەرزانەی كەوتوونەتە سەر حكوومەتی هەرێم بەهۆی سیاسەتی عێراق لێیان وەربگرینەوە، بەڵام ئەوان بۆ خۆدزینەوە لە دانەوەی پاشەكەوتەكانی مووچەی فەرمانبەران هاتوون فەرزیان كردووەتە سەر حكوومەتی هەرێم”.
سیپان شێروانی، گووتیشی”ئێمە چوار ئەنداممان لە لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراقمان هەیە، كە دوو لەوان پارتین، یەكێكیان یەكگرتوو و ئەوەی دیكەیان یەكێتییە، هەردوو ئەندامانی پارتی و یەكگرتووەكە كۆبوونەوەیان بەجێهێشتووە، ئەوەی دیكەیان كە یەكێتییە دەنگی بە هەموو ئەو ماددانە داوە كە دژی هەرێمن، پێشتریش فڕاكسیونی یەكێتی واژۆی لەسەر ئەم نووسراوە كردووە، لەلایەكی دیكەش نەوەی نوێ ئەندام نییە لەم لیژنەیە بەڵام كاری كردووە لەسەر ئەم نووسراوە و هاوكاری پلانەكانی ئەوان بووە، ئەم نووسراوە نەك تەنها لە زیانەكانی هەرێمی كوردستانە بەڵكو لە زیانی عێراقیشدایە، ئەگەر چارەسەری گونجاوی بۆ نەكرێت، جارێكی تر عێراق تووشی كێشەی گەورە دەبێت، بۆیە گەشبینین كە بتوانین لەو ماوەیەدا گۆڕانكارییەك بكەین و كار بۆ بەرژەوەندی گشتی هەرێمی كوردستان بكەین.
