زاری كرمانجی- سۆران:

ئیدارەی سۆران 50 سەنتەر و كۆمەڵە و هاوشێوەكانی لێیە

“ ئاستی تاوان لە سنوورەكەمان نزمە”

لەدیدارێكی زاری كرمانجیدا، مقەدەمی ماف پەروەر هەرێم فازڵ ئەرگۆشی، بەڕێوەبەری كاروباری ناوخۆ لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، باس لە پرسی چەك و تۆماركردن و هەڵگرتنی چەكی بێ مۆڵەت دەكات و زانیاری ورد دەخاتەڕوو،
هێما بۆ هەبوونی ژمارەیەك سەنتەر و رێكخراو كۆمەڵەكان دەكات و شێوازی كاركردن و هەڵبژاردنییان و دەخاتەڕوو و دەڵێت، رێنمایمان هەیە لەئەگەری پابەند نەبوونیان سزایان دەدەین، لە چوارچێوەی ئەو دیدارە رۆژنامەوانییەدا، رێكارەكانی دروستكردنی كۆمەڵگەیەكی هاوچەرخی مودێرن لە سنووری سۆران ئاشكرا دەكات.
لە دەستپێكی قسەكانیدا، مقەدەم هەرێم فازڵ ئەرگۆشی، دەڵێت:” دوای هێنانەكایەیی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، ئێمە وەك بەڕێوەبەرایەتی كاروباری ناوخۆ دەستبەكاربوون، هۆبەیەكی رێگە پێدانمان هەیە بۆ كۆمەڵەكان، ئەوكۆمەڵانەی كە بەپێی یاسای ژمارە 18ی ساڵی 1993 رێكخراون، هەروەها لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران بە تەواوی قەزاكانیەوە نزیكەی 50 سەنتەرو ناوەند، دەزگای خێرخوازی، یەكێتیەكان، ناوەند هەیە، تائێستا بەشێكیان هەڵبژاردنیان كردووە و بەشێكی دیكەشیان چاوەڕوانی بەستنی كۆنفڕانسن، وەزارەتی ناوخۆش لەسەرەتای ئەمساڵ بەنوسراوی ژمارە یەك 1578 گشتاندنێكی كرد بەپێی ئەو گشتاندنە كە لەناوەڕۆكەكەی داهاتووە 180 رۆژ دیاریكراوە كە پێویستە تەواوی كۆمەڵەكان، سەنتەری رۆشنبیری، یەكێتییەكان وناوەند وسەندیكاو هاوشێوەكانی پێویستە لەو وادەیە كە شەش مانگە دەبێ هەڵبژاردن بكرێت، ئەگەر هەڵبژاردن نەكەن ئەوا بەپێی یاسای ژمارە 18ی ساڵی 1993 مامەڵەیان لەگەڵ دەكرێت تا ئەوڕادەیەیی كە مۆڵەتی فەرمیان لێ بسەندرێتەوە.
هاوكات لە بەشێكی دیكەی قسەكانیدا، ئەوەشی خستەڕوو:” بەشێكی زۆریان هاتوون بەدەم بانگەوازەكانیان بۆ ئەو مەبەستەش لیژنەكیشمان هەیە كە چاودێریان دەكەن، بەشێكیشیان ئاگادار كراونەتەوە كە پێویستە خۆیان نوێ بكەنەو وە بە نوێكردنەوەی ئەم ناوەندانەش كاریگەری دەبێت كە دەتوانن رۆڵی باش بگێڕن، هەروەها لەسۆران هەموو ئەو شوێنانەی كە پەیوەستن بە دروستكردن و هەڵكەندنی مۆر و لۆگۆی تایبەت ناتوانن و رێگە پێدراو نییە مۆر بۆ هیچ شوێن و لایەنێك دروست بكەن یا لۆگۆیان پێ بدەن تاكو نوسراوی فەرمی یا پشتگیریان پێ نەبێـت پێدانی نوسراو پشگیریش لەرێی ئاسایش یا پۆلیسەوە دەكرێت ئەوكات دەتوانن مۆر یا لۆگۆیان بۆ دروست بكەن، ئەوكەسانەی دەیانەوێ سەنتەرو هاوشێوەكانی دروست بكەن، بە پێی رێنمای دیاریكراوە، پێویستە داواكاری پێشكەش بكەن، داواكارین لە تەواوی كۆمەڵ و سەنتەرەكان بۆ ماوەی دووساڵ هەڵبژاردن بكەن، بەپێچەوەنە بەپێی یاسا ئێمە مامەڵەیان لەگەڵ دەكەین، هەر رێكخراو كۆمەڵێك مۆڵەتی فەرمی نەبێ یا چالاكی بكات گەر رێگا پێدانی نەبێت ئەوا سزا دەدرێـت.
مقەدەم هەرێم ئەرگۆشی، روونیكردەوە:” ئیدارەی سۆران بەراورد بەناوچەكانی دیكە رێژەی تاوان نزمە، ئەمەش بۆ هەماهەنگی نێوان هێزە ئەمنییەكان بەگشتی دەگەڕێتەوە، هەڵگورد شێخ نەجیب سەرپەرشتیاری ئیدارەی سۆران گرینگی بەو پرسە دەدات، دەزگاكانی ئەمنیش هەمیشە چاوكراوەن لە خێرا دەستگیركرنی تاوانبارن، هەروەها هۆشیاری خەڵك كە بەپێی هەڵسەنگاندن لە ئاستێكی زۆر باش دایە، پرسی كۆمەڵایەتی و پێكەوە ژیانیش هۆكاری بەتایبەتی وای كردووە كە ڕێژەی تاوان زۆر نزبێت و بەردەوامیش لە رووی لە نزمی كردووە.
لە بارەی بەپیرەوە هاتنی خەڵك لەسەر تۆماركردنی چەك، مقەدەم هەرێم فازڵ دەشڵێت:” خەڵك رۆژانە دێن بۆ ئەو شوێنانەی كە بۆ تۆماركردنی چەك هەن چەكەكانیان تۆمار دەكەن وە لە دواین بڕیاڕكە لەوەزارەتی ناوەخۆ دەرچووە لە سەرچەك یاساكە توندە دوا وادە تا یەكی تەمووزی ئەمساڵە بۆیە پێویستە چەكەكان تۆمار بكرێن لە ئەگەری تۆمارنەكردنیشی سزاكە دەستگیركردنی خاوەن چەكە كە لە سێ ساڵ بۆسەرەوەیە بۆیە دواكارین لە تەواوی هاووڵاتییانی سنووری ئیدارەی سۆران، پێش كۆتای هاتنی وادەكە دەتوانن لە تەواوی ئەو بنكانەی كە دیاری كراوون چەكەكانیان تۆمار بكەن، بۆئەوەی تادووای ئەو بەروارە تووشی هیچ سزا و لێپێچینەوەیەك نەبنەوە.
لە دوا قسەكانیدا، مقەدەمی ماف پەروەر هەرێم فازڵ ئەرگۆشی، بەڕێوەبەری كاروباری هێزەكانی ناوخۆ لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، ئاشكرایكرد:” لەئێستادا لە هەرێمی كوردستان مامەڵەی كرین و فرۆشتن بەچەك ناكرێت، ئیدارەی سەر بەخۆی وەك هاوشێوەكانی ناوچەكانی دیكە مامەڵە بە كڕین و فرۆشتنی چەك ناكرێت و بڕیارە كۆمەڵگەیەكی هاوچەرخ بۆ كڕین فرۆشتنی چەك لە سۆران دروست بكرێت، ئەم بابەتە بە مەرج دیاریكراوە كە ئێمە لە وەك ئیدارە ئەو مەرجە دەگرێتەوە كە پێویستە ئەو زەویەی تەرخان كراوە بۆ دروستكردنی كۆمەڵگەیەكی هاوچەرخ، دەبێت لە دەروەی سنووری شارەوانی بێت، بۆیە لە گەڵ ئەنجوومەنی شارەوانی سۆران گفتوگۆمانكردووە زەویەكەشمان دیاریكردووە، ئەو زەویەی كە دیاریكراوە زۆرە چونكە بە پێویستە موڵكەكە لە 12 دۆنم كەمتر نەبێت، كۆمەڵگەكە بە پێی ستاندارتی نێودەوڵەتی دروست دەكرێت لە هەوڵداین لە رێی بەڵێندەرەوە لەداهاتوویەكی نزیك بكەوێتە واری جێبەجێكردنەوە.”