راپۆرت- زاری كرمانجی
راپەڕینە مەزنەكەی 5ی ئاداری 1991 ی جەماوەریی باشووری كوردستان لەدژی رژێمی بەعس بەپاڵپشتی پێشمەرگەو هێزە چەكدارەكانی بەرەی كوردستانی و بەرابەرایەتی سەرۆك بارزانی، كە لە سەرەتاوە لە شاری رانیەوە دەستی پێ كرد و تا ٢١ی ئازاری ١٩٩١ لەپاش ئازادكردنی كەركووك كۆتایی هات، بەو شێوەیە دام و دەزگاكانی رژێمی بەعس لە باشووری كوردستان كرانە دەرەوەو باشووری كوردستان ئازادكرا.
ئاسوس محەمەد ساڵح، هەڵگری بڕوانامەی ماستەر لە یاسایی كارگێڕیی و نوێنەری یاسایی زانكۆی سۆران، سەبارەت بە راپەڕینەوە بە زاری كرمانجی گووت” راپەڕین دوای ستەمكاری دێت هەر دەستەڵاتێكی ستەمكار دوچاری راپەڕین دەبێت لە لایەن گەلەكەی، راپەڕین لەلایەن گەلێكی هوشیار و چاونەترسەوە دەكرێت بۆیە هەر گەلێك راپەڕی دەبێ دەستەڵاتە یەك لە دوا یەكەكان بە باشی مامەڵە لەگەڵ گەلی راپەری و بكەن، هەروەها دەبێ پلانێكی توكمەی بو دابڕێژێت و ئامانجێكی دیاری كراوی هەبێت تا بتوان وڵات لەسەر ئەم ئامانجە بونیات بنێن، گەلی كورد گەلێكی بوێر و لێهاتوو بووە بۆیە هەر كات ستەمی لێكراوە دەستی كردووە بە شوڕش و راپەڕین، خوشبەختانە كۆتا راپەڕینیش لە باشوری كوردستان روویدا و ئامانجەكەی پێكا و دەستكەوتی باشی هەبوو، ئازادی و ئاسایش و خۆشگوزەرانی گەلی كوردی باشور لەچاو هەموو وڵاتانی دەورووبەر بەرهەمی راپەڕین و خوێنی شەهیدان بووە.
ئاشكراشی كرد” هەر ئەم راپەڕینانە بووە هوكارێك كە وڵاتانی دەورووبەر ترسیان بەرامبەر بە كورد هەبێت و جیهانیش پشتگیری نێودەوڵەتی بو كورد دروست بكات، هەر راپەڕین بوو كە وای كرد دەستەڵاتەكانی عێراق ترسیان لە گەلی كورد هەبێت و نەتوانن جارێكی تر ستەم لە كورد بكەن، دامەزراوەی كارگێڕیی و پەرلەمان و حكومەتی كوردی و هەموو ئەو دەستكەوتانەی كە هەمانە بەرهەمی راپەڕین بوون، هەر بۆیەش ئەوەی پێویستە لەسەر دەستەڵاتی كوردی و هەموو لایەنە حزبییەكان و ئەوانەی خۆیان بە خاوەنی ئەم خاكە پیرۆزە دەزانن پاراستنی دەستكەوتەكانی راپەڕین و پاراستنی بەرژەوەندی گەلی كورد بێت.
د. مەهدی ستوونی مامۆستای زانكۆی سۆران، بە زاری كرمانجی راگەیاند: ” د. مەهدی ستونی، مامۆستا لە زانكۆی سۆران، بە زاری كرمانجی گووت: : ڕاپەرین رۆژێكی زێڕینە لە مێژووی میللەتی كوردیدا یەكێكە لە دەستكەوتە مەزنەكانی گەلی كوردستان، بە هاوكاری پیشمەرگە و بەرەی كوردستانی سەركەوتنی بەدەست هێنا، پاشان سەرۆك بارزانی لە ساڵی ١٩٩٢ لە كۆیە ، داوای كرد كە كۆتای بە دەسەڵاتی شۆرشگێری بێت و دەست بە هەڵبژاردن بكرێت لە كوردستان، هەڵبژاردن كرا و دەرئەنجامی ئەو هەڵبژاردنە پەرلەمان و حكومەتی هەرێمی كوردستانی لێ درووست بوو”.
ئەوەش دەخاتەڕوو: ” دەستكەوتەكانی راپەڕین تا ئێستاش بەردەوامن و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی درێغی نەكرد و پشتگیری راپەرینەكانی كوردستانی كرد، ئەوەبوو حكوومەتی فەڕەنسا و بەریتانیا، دژە فرینیان جێبەجێ كرد و نەیان هێشت حكوومەتی عێراق، نزیكی هەرێمی كوردستان بێت، بۆیە زۆر گرنگە یادی راپەرین بكەینەوە تا نەوەی نوێ بزانن كە ئەو دەست كەوت و ئازادیەی كە ئێستا تێدا دەژین رەنج و خەباتی دوورو درێژی پێشمەرگەی كوردستان و بارزانی نەمرە، بۆیە یادكردنی ئەو رۆژانە دەبێتە هۆكاری ئەوەی كە ئەو دەستكەوتانە بهێنە پاراستن و رێز لەو دەستكەوتانە بهێتە گرتن.
